Dòng sông mộng mơ giữa lòng thành phố – Sông Cầu Thái Nguyên

Dòng sông mộng mơ giữa lòng thành phố – Sông Cầu Thái Nguyên

 

Thái Nguyên có mạng lưới sông ngòi khá dày. Trong đó, đáng kể nhất là dòng sông Cầu, bởi đại bộ phận lãnh thổ thuộc hệ thống con sông này, cứ 1km2 lại có 0,93km sông.

 Sông Cầu chảy từ Bắc xuống Nam tỉnh, phân chia lãnh thổ thành 2 khu vực có hướng dòng chảy khác nhau. Phía Tây là các phụ lưu thuộc hữu ngạn sông Cầu, gồm các sông Chợ Chu, sông Đu, đều có hướng Tây Bắc – Đông Nam phù hợp với hướng địa hình. Phía tả ngạn có sông Nghinh Tường, sông Huống Thượng đều có hướng Đông Bắc – Tây Nam. Các phụ lưu tả và hữu sông Cầu đã làm cho sông Cầu ở Thái Nguyên có hình dạng lông chim rõ rệt. Hình lông chim khiến lũ sông Cầu không quá đột ngột.

Sông Cầu có lượng nước dồi dào, lưu lượng trung bình 135m3/giấy, cực đại vào mùa lũ 4.300m3/giây (năm 1959). Chế độ nước chảy theo mùa, phụ thuộc vào chế độ mưa.

 Đây cũng là dòng chảy chính của sông Thái Bình, bắt nguồn từ phía Bắc Tam Tao (Chợ Đồn, Bắc Kạn) ở độ cao trên 1.200m. Sông Cầu chảy qua thị xã Bắc Kạn, T.P Thái Nguyên, T.P Bắc Ninh, T.X Phả Lại rồi chảy ra biển ở cửa Thái Bình (tỉnh Thái Bình). Sông Cầu từ nguồn đến Phả Lại dài 288km, độ cao bình quân từ nguồn đến Phả Lại là 190m, do vậy, độ dốc bình quân nhỏ, chỉ khoảng 16,1%.

Sông Cầu trên đất Thái Nguyên 

Con sông Cầu đã từng vào thơ vào nhạc và được nhiều người biết đến bởi vẻ đẹp thơ mộng. Sông Cầu chảy qua địa phận nhiều tỉnh trong đó có Thái Nguyên, không chỉ là nguồn cảm hứng cho các nhà thơ, sông Cầu còn ghi nhận nhiều sự kiện lịch sử của dân tộc Việt.

Sông Cầu khởi nguồn từ đỉnh Tam Tao (Chợ Đồn, Bắc Kạn) theo hướng Đông – Tây, qua Bạch Thông đổi dòng chảy xuôi về Nam, qua Chợ Mới, Phú Lương rồi về thành phố Thái Nguyên. Từ T.P Thái Nguyên dòng sông mở rộng chảy quanh co trên đất Phú Bình, Phổ Yên về ngã ba Vát, xuống ngã ba Xà, quặt sang hướng Tây – Đông qua Thị Cầu chảy theo chân núi Nham Biền về Lục Đầu Giang – Phả Lại đổ ra biển.

Sông Cầu còn có tên là Như Nguyệt, nơi chứng kiến chiến công vang dội của Lý Thường Kiệt đánh bại quân Tống  (1076-1077). Đoạn sông từ ngã ba Xà  về Lục Đầu Giang không dài nhưng lòng sông mở rộng, độ dốc thấp, nước chảy chậm, bởi thế nên có câu: sông Cầu nước chảy lơ thơ trong bài quan họ làm đắm say lòng người. Thời nhà Lý đoạn sông này được coi như con hào chắn ngay phía Bắc để bảo vệ Thăng Long, do đó sông còn có tên là Nguyệt Đức để phân biệt với sông Thiên Đức (Sông Đuống)

 Khúc sông Cầu trên đất Thái Nguyên khá dài và có lưu vực rộng. Dọc theo khúc sông có nhiều thung lũng màu mỡ tốt tươi, là địa bàn sinh sống của các dân tộc anh em: Kinh, Tày, Nùng, Cao Lan, Sán Chí… Dòng sông Cầu trên đất Thái Nguyên cũng là con đường giao lưu kinh tế, huyết mạch quan trọng của Thái Nguyên qua nhiều thế kỷ. Đến đầu thế kỷ 19 trên dòng sông này còn nhiều bến cảng quan trọng: Bến cảng Đại Phùng thuộc huyện Phổ Yên ngày nay.

 Dòng sông Cầu cũng là cầu nối giao lưu giữa các vùng văn hóa của các dân tộc anh em trên đất Thái Nguyên. Những làn dân ca, si lượn của các dân tộc ở ngọn nguồn sông Cầu theo dòng nước hiền hòa quyện chung với điệu ví, trống quân, cò lả ở cuối dòng sông làm cho nét văn hóa trên mảnh đất Thái Nguyên thêm phong phú, đa dạng.

 Sông Cầu đã làm nên nét văn hóa đặc trưng của vùng Trung du miền núi và vùng đồng bằng Bắc Bộ; là con sông huyết mạch giao thông đường thủy gắn kết kinh tế – văn hóa giữa các địa phương. Lưu vực sông Cầu là một trong những lưu vực sông lớn ở Việt Nam, có vị trí địa lý đặc biệt, đa dạng và phong phú về tài nguyên cũng như về lịch sử phát triển kinh tế – xã hội của các tỉnh trong lưu vực của nó. Lưu vực sông Cầu hằng năm cung cấp hàng trăm triệu mét khối nước để phục vụ sản xuất và đời sống sinh hoạt của nhân dân và có chức năng giữ cân bằng hệ sinh thái và cảnh quan thiên nhiên toàn khu vực…

Hiện nay tỉnh Thái Nguyên đang tập trung chỉ đạo xử lý triệt để các nguồn gây ô nhiễm; kiểm soát chặt chẽ các khu vực bị ô nhiễm nghiêm trọng trong lưu vực; thực hiện nghiêm túc quy chế hoạt động của Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông Cầu… nâng cao ý thức trách nhiệm của các cấp chính quyền, người dân, của các cơ sở sản xuất, các doanh nghiệp cùng chung tay bảo vệ dòng sông quê hương, dấu ấn của bao thế hệ con người Thái Nguyên.

                                                                                                        Trường Phong tổng hợp

Đánh giá

Chưa có đánh giá nào.

Hãy là người đầu tiên nhận xét “Dòng sông mộng mơ giữa lòng thành phố – Sông Cầu Thái Nguyên”

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *